Қолқадағы сары дақтан липидограммаға дейін: оқытудың үш кезеңіне ортақ бір атеросклероз курсы
Патологиялық анатомия, ішкі аурулар және резидентура оқытушыларына: мамандандырылған оқытуға дейінгі ортақ бастапқы нүкте, әр пәнге арналған модуль және курста аталған клиникалық нұсқаулықтардың редакциялары.
2026 жылғы 30 қыркүйекте жарияланған Атеросклероз: липидтік инфильтрациядан клиникалық салдарларға дейін курсы каталогта ағылшын тілінде берілген; оның орысша редакциясы да жарияланған. Каталогтағы жазбасы бойынша онда 26 сабақ және 136 минут оқу уақыты бар. Кіріспеден кейін төрт модуль келеді: этиологиясы және қауіп факторлары, сатыларының патогенезі мен морфологиясы, тамыр бассейндері бойынша клиникалық көрінісі, сондай-ақ диагностикасы, емі және алдын алу. Әрқайсысы өту шегі 70% болатын сегіз сұрақтық аралық бақылаумен аяқталады. Қорытынды емтиханда 25 сұрақ бар, өту шегі — 75%, екі әрекет беріледі; курстың өз сипаттамасы бойынша сұрақтардың кемінде үштен бірі нақты есімдер мен күндерсіз жалпыланған оқу жағдайын талдайды.
Мақсатты деңгейлер — 2019 жылдан, қауіп шкалалары — 2025 жылдан
Курс өзінің клиникалық негізін редакцияларымен атайды: дислипидемияларды басқару бойынша 2019 жылғы ESC/EAS ұсынымдары, олардың 2025 жылғы Focused Update жаңартуы, созылмалы коронарлық синдромдарды басқару бойынша 2024 жылғы ESC ұсынымдары және Қазақстан Денсаулық сақтау министрлігінің 2023 жылғы 7 желтоқсандағы № 196 «Липид алмасуының атерогендік бұзылыстары (дислипидемиялар)» клиникалық хаттамасы. Курс жаңартудың нені өзгерткенін және нені өзгеріссіз қалдырғанын көрсетеді: қауіп санаттары бойынша төмен тығыздықты липопротеидтер холестеринінің (ТТЛП-Х) мақсатты деңгейлері 2019 жылы белгіленгендей қалады, ал белгілі жүрек-қантамыр ауруы жоқ 40–89 жастағы адамдарда он жылдық қауіпті бағалау үшін SCORE орнына SCORE2 және SCORE2-OP қолданылады.
ТТЛП-Х туралы ашық сабақ 2010 жылғы Cholesterol Treatment Trialists' Collaboration метаталдауынан басталады — онда шамамен 170 000 қатысушы қамтылған статиндердің 26 рандомизацияланған зерттеуі біріктірілген — және ESC/EAS 2025 Focused Update мысал ретінде келтіретін көрсеткіштен: ТТЛП-Х әр 1 ммоль/л төмендегенде салыстырмалы қауіп орта есеппен 20%-ға азаяды. Жаңартудағы он жылдық қауіп мысалдарында 1 ммоль/л төмендеу 20%-ды шамамен 16%-ға, ал 10%-ды шамамен 8%-ға өзгертеді; сабақ мұны жеке болжам емес, орташа әсер ретінде ұсынады. Сабақ зертханалық бланктағы «3,0 ммоль/л-ге дейін қалыпты» деген жазуды 2019 жылғы ESC/EAS ұсынымдары бойынша миокард инфарктісінен кейінгі пациентке арналған, қауіпке негізделген ТТЛП-Х мақсатты деңгейінен ажыратумен аяқталады; бұл деңгейді 2025 жылғы Focused Update сақтап қалған.
Әр модуль оқу кестесінің қай жеріне сәйкес келеді
Патологиялық анатомия: патогенез және морфология модулі — көбікті жасушадан бастап майлы жолақтар, фиброздық бляшка және асқынған зақымданулар арқылы атерокальцинозға дейін; оның аралық бақылауы препараттармен өтетін сабаққа дейінгі кіру тексеруі ретінде қолданылады.
Ішкі аурулар: тамыр бассейндері модулі — коронарлық, ми, төменгі аяқ-қол, қолқа және бүйрек бассейндерінің әрқайсысына бір сабақтан, палаталарды аралауға дейінгі дайындық ретінде.
Резидентура: липидограмманы оқу және ТТЛП-Х деңгейін төмендету (мақсатты деңгейлер, қадамдар, не қосу керек) туралы сабақтар, ал қорытынды емтихан кардиология циклі алдында өзін-өзі тексеру ретінде.
Осы циклдердің кез келгенінде алғашқы үш кіріспе сабақты бірінші аудиториялық сабаққа дейін оқуға беріңіз. Бұл үш мәтіндік сабақ аккаунтсыз қолжетімді; қалған мәтіндік сабақтар тіркелуді талап етеді. Аралық бақылау мен қорытынды бағалау тесттерінің мазмұны жалпыға ашық көрсетілмейді, ал студенттер курсқа өздері жазыла алады.
Кардиология және неврология кафедраларының үлесінде не қалады
Курс кардиология, неврология, ангиология немесе патологиялық анатомия бойынша толық курсты алмастырмайды. Ол коронарлық интервенцияны немесе инсульт кезіндегі тромболизисті үйретпейді, жедел коронарлық синдром бойынша нұсқаулық емес және васкулиттерді немесе қолқа аневризмасының атеросклероздық емес себептерін қамтымайды. Курстың өз ескертпесі бойынша жүректің тұрақты ишемиялық ауруы туралы Қазақстан хаттамасының қолданыстағы толық мәтіні ашық қолжетімділікте табылмаған, сондықтан созылмалы коронарлық синдромдарды емдеу ESC 2024 ұсынымдарына сүйенеді; ұйым басқа жергілікті құжатпен жұмыс істейтін болса, ол құжатты бөлек ашу қажет.